(DĐDN) – Trải qua biết bao thăng trầm, từ chỗ bị gọi là “thằng bán tơ”, là “mụ Lường”, là “con buôn”, “con phe”, là đối tượng trong các cuộc cải tạo công thương nghiệp, những người làm kinh doanh đã tìm được chính mình trong 2 chữ “Doanh nhân” trong thời đại mới.

Sự trưởng thành của các thế hệ doanh nhân

Việt Nam không có một lịch sử kinh thương lâu đời bởi người Việt xưa xem kinh doanh là việc không đáng trọng. Mãi đến đầu thế kỷ 20, việc kinh doanh mới được xã hội “để ý” khi các doanh nhân tiền bối như Lương Văn Can, Bạch Thái Bưởi, Nguyễn Sơn Hà, Trịnh Văn Bô…đã có hoạt động đem vốn của mình ra để làm những công cuộc ích quốc, lợi dân. Tuy nhiên, thế hệ doanh nhân “tiền bối” này cũng phải sớm dừng bước theo dòng chảy của thế sự.

 

doanh-nhan

CEO 3.0 là những thế hệ doanh nhân năng động, tiên phong, mạnh mẽ và là những người dám chấp nhận những rủi ro

Tiếp sau đó là những trang sử khá buồn tẻ và đơn điệu về lịch sử kinh thương. Mặc dù tại miền Nam lúc đó cũng đã có những hoạt động kinh doanh khá nổi nhưng bức tranh về sự kinh doanh trên đất nước ta vẫn còn ảm đạm. Kinh doanh thời đó gần như không có chỗ trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung và bảo hộ mậu dịch…

Mãi đến đầu những năm 90, khi Luật Công ty và Luật Doanh nghiệp tư nhân (năm 1990) chính thức được ban hành, Luật Doanh nghiệp nhà nước được sửa đổi… thì “bức tranh” về sự kinh doanh đã bắt đầu có sự khởi sắc nhờ sự hình thành và ra đời của các doanh nhân thế hệ 1.0. Đây là thế hệ doanh nhân đầu tiên của lịch sử kinh thương Việt Nam. Họ chủ yếu là giám đốc các doanh nghiệp nhà nước, nắm hầu hết các cơ sở vật chất kỹ thuật và vận hành, sản xuất, cung ứng các sản phẩm, dịch vụ thiết yếu nhất, thực hiện sứ mệnh đảm bảo cung – cầu nền kinh tế, giúp nhà nước thực hiện việc bình ổn giá, đảm bảo an sinh xã hội.

Tuy nhiên, đa số doanh nhân 1.0 lúc này chưa quan tâm nhiều đến trách nhiệm xã hội hay đạo đức kinh doanh, và thường chỉ quanh quẩn làm ăn đơn lẻ trong nước và chủ yếu là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp Việt Nam với nhau.

Giai đoạn tiếp theo là một giai đoạn với hàng loạt sự kiện mang tính chất “dấu ấn” đối với giới doanh thương Việt Nam. Sự ra đời của Luật Doanh nghiệp (năm 1999) với một tư tưởng cách mạng “người dân được làm những gì mà pháp luật không cấm”, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (năm 2005) đã chọn ngày 13/10 hàng năm làm ngày tôn vinh doanh nhân, Nghị quyết của Đại hội Đảng lần thứ X (năm 2006) với tinh thần “Đảng viên được làm kinh tế tư nhân”… đã “mở đường” cho một thế hệ doanh nhân Việt mang trong mình sứ mệnh đổi mới nền kinh tế.

Bên cạnh đó, Việt Nam gia nhập WTO mở ra luồng tri thức kinh doanh toàn cầu cùng với sự tham gia thị trường của những tập đoàn đa quốc gia đã tạo nền tảng để hình thành thế hệ doanh nhân Việt uy tín, vừa có tâm, vừa có tầm – thế hệ doanh nhân 2.0.

Thế hệ này bao gồm những doanh nhân trưởng thành từ thế hệ 1.0, nhóm lãnh đạo doanh nghiệp dân doanh và nhóm lãnh đạo doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Thế hệ này đã thực sự “khắc hoạ” được chân dung những chủ nhân của nền kinh tế Việt Nam thời kỳ sôi động nhất. Họ đã hình thành một giới riêng, chứ không còn là những nhóm người đơn lẻ trong xã hội. Điểm nổi bật của thế hệ doanh nhân 2.0 chính là sự chăm chỉ và khả năng vận dụng sáng tạo những phương thức quản trị học hỏi được qua quá trình mở cửa của nền kinh tế vào thực tế hoạt động doanh nghiệp.

Triết lý kinh doanh của họ cũng đã được thay đổi theo, từ việc chưa quan tâm nhiều đến trách nhiệm xã hội hay đạo đức kinh doanh, giờ đây họ đã quan tâm hơn đến xã hội và làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Môi trường kinh doanh của thế hệ này cũng xuất hiện sự cạnh tranh mạnh mẽ hơn giữa các đối tượng vận hành trong cùng một lãnh thổ và bắt đầu có sự phát triển mạnh mẽ hơn của yếu tố quốc tế hóa trong giao thương.

Với những đóng góp thiết thực cho sự phát triển chung của kinh tế đất nước, rất nhiều doanh nhân thế hệ 2.0 đã được xã hội tôn vinh; nhưng cũng không ít người đã bị đốn ngã hoàn toàn bởi cuộc khủng hoảng đang diễn ra thời điểm đó.

Thế hệ doanh nhân 3.0 – Anh là ai?

Khác với những doanh nhân 1.0 và 2.0 phần lớn toan lo nghèo khó, “nuôi lớn” doanh nghiệp từ hai bàn tay trắng, những doanh nhân trong thế hệ 3.0 phần lớn được hỗ trợ, tiếp quản công ty từ thế hệ 2.0. Họ là những doanh nhân đang rất trẻ với tuổi đời từ 45 trở lại. Đây là những thế hệ doanh nhân năng động, tiên phong, mạnh mẽ và là những người dám chấp nhận những rủi ro.

Khi nói đến thế hệ CEO 3.0, chúng ta có thể kể đến như ông Lý Huy Sáng – Phó tổng giám đốc Công ty Minh Long 1, Nguyễn Ngọc Thái Bình – Giám đốc tài chính REE, Đoàn Quốc Huy  – Phó tổng giám đốc BIM Group, bà Đặng Huỳnh Ức My – Chủ tịch HĐQT Bourbon Tây Ninh, ông Nguyễn Tuấn Dũng – Tổng giám đốc IDP…

Thế hệ này đang gánh vác trọng trách thiết lập và giúp thế giới nhìn nhận rõ nét hơn về một chân dung doanh nhân Việt trong “sân chơi” toàn cầu, được hình thành trên một “luật chơi” bình đẳng. Thế hệ doanh nhân với khát vọng và năng lực cạnh tranh tốt trong thế giới phẳng, được hiện thực hoá trên nền tảng kế thừa những gì thế hệ doanh nhân 2.0 đã tạo dựng.

Nhưng những doanh nhân 3.0 không nằm ngoài nền tảng đạo đức kinh doanh mà ông cha đã dày công vun đắp, không nằm ngoài tinh thần phục vụ xã hội mà thế giới tôn vinh, và cũng không nằm ngoài cái “đạo kinh doanh” mà thế hệ doanh nhân 2.0 đã bắt đầu nghĩ đến và tạo dựng. Những giá trị nền tảng đó là: tín thực, tiên phong, khát vọng, dấn thân, tôn trọng…

Thời gian tới, thời gian bắt đầu của những cuộc hội nhập lớn nhất, sâu rộng nhất, đối với đội ngũ doanh nhân sẽ là một chặng đường rất gian nan. Chúng ta sẽ phải cạnh tranh với những nền kinh tế hàng đầu thế giới trên một sân chơi bình đẳng, trong khi trình độ phát triển và năng lực cạnh tranh của chúng ta đang xếp ở thứ hạng thấp (với TPP, với EVFTA… là thấp nhất). So với yêu cầu phát triển, đội ngũ doanh nhân hiện vẫn còn chưa đông, chưa mạnh. Về số lượng, ở nước ta, vào thời điểm hiện nay, bình quân 200 người dân mới có 1 doanh nghiệp, trong khi ở các nền kinh tế phát triển cao, 15-20 người dân là có 1 doanh nghiệp. 96 – 97% các doanh nghiệp trong nền kinh tế nước ta có qui mô nhỏ và siêu nhỏ. Do đó xã hội đang trông chờ vào “một cuộc cách mạng” từ các doanh nhân để có được con số 5 triệu doanh nghiệp trong tương lai xa và 1 triệu doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả vào năm 2020.

Trong một cuộc nói chuyện với doanh nghiệp doanh nhân nhân dịp kỷ niệm Ngày Doanh nhân 13/10 vừa diễn ra mới đây, TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI cho rằng để trụ vững và vượt lên trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, yêu cầu quan trọng nhất đối với cộng đồng kinh doanh là phải chuẩn bị một tâm thế “Tự cứu lấy mình” trong quan hệ với Nhà nước và “chấp nhận một cuộc cạnh tranh sòng phẳng” trong quan hệ với thị trường; Phải nắm vững thông tin hội nhập, phải phân tích tác động của tiến trình hội nhập đối với doanh nghiệp và sản phẩm của mình; Phải chuẩn bị một kế hoạch hành động chủ động và tích cực trên các phương diện: định hướng thị trường, đối tác, đổi mới phương thức sản xuất và quản trị; Phải thiết thực và tiết kiệm; Phải vươn tới chuẩn mực quốc tế; Phải liên kết; Phải chuyên nghiệp và không “ăn xổi, ở thì”; Phải sáng tạo; Phải thực hiện tốt trách nhiệm xã hội và chú trọng nền tảng văn hóa kinh doanh: làm giàu bằng cách phụng sự xã hội. Đối với nhiều doanh nhân, đó sẽ là cuộc lột xác thực sự và rất đau đớn, nhưng không có sự lựa chọn nào khác.

Người đứng đầu cộng đồng doanh nghiệp doanh nhân cũng đã nhắc lại những lời dặn dò của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lá thư cuối cùng gửi cho giới doanh nhân. Trong bức thư này, Đại tướng gọi doanh nhân là những “nhạc trưởng” trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước và căn dặn doanh nhân: “phải luôn luôn đổi mới, luôn luôn sáng tạo, nghĩ những điều chưa ai nghĩ, làm những việc chưa có tiền lệ, với ý thức vượt khỏi những ràng buộc của lối mòn, vươn tới trình độ khu vực và quốc tế”.

Một nền kinh doanh mới đang chờ đợi các doanh nhân thế hệ 3.0. Việt Nam đang thực sự cần những doanh nhân 3.0 dẫn dắt những doanh nghiệp 3.0 phát triển mạnh hơn nữa. Việt Nam cũng đang rất cần các doanh nhân 3.0 phấn đấu để đất nước ngày càng có nhiều doanh nghiệp, doanh nhân đạt tầm cỡ trong khu vực ASEAN, châu Á và thế giới. Đó sẽ là những yếu nhân đưa lịch sử kinh thương của Việt Nam sang một trang sử mới, một trang sử đầy tự hào về thế hệ doanh nhân Việt Nam.

Hồ Hường
( Trích nguồn: báo diễn đàn doanh nghiệp)

 

Hỗ trợ trực tuyến

Mr Tuấn:

Ms Thủy:

Hotline 1: 0915 952 336

Hotline 2: 096 908 4655